Lebih 90% kapasiti kabel yang menghubungkan Eropah dan Asia melalui kabel di Laut Merah, menurut anggaran TeleGeography, sebuah firma penyelidikan telekom Amerika Syarikat, dan Malaysia berada di hujung laluan itu. Titik sempitnya ialah Selat Bab al-Mandab, kurang daripada 32 kilometer lebar antara Yaman dan Tanduk Afrika. Angka itu merujuk kapasiti yang dibina pada kabel, bukan ukuran langsung berapa banyak trafik mengalir di mana.
Pertempuran di sekitar Yaman menjadikan geografi itu masalah semasa. Houthi, kumpulan yang dilabel Amerika Syarikat sebagai pertubuhan pengganas, merampas bahagian Yaman di selat itu pada September. Tentera kerajaan sokongan Arab Saudi berkata pada awal Oktober mereka telah merampas semula kedudukan utama, dakwaan yang dinafikan Houthi, jadi kawasan itu masih dipertikaikan. Syarikat teknologi terbesar dunia sudah pun bergerak untuk mendapatkan laluan sandaran di sekelilingnya, kadangkala pada harga yang tinggi, menurut laporan Rest of World.
Memetik orang yang mengetahui perjanjian itu, laporan tersebut berkata Google telah membeli kapasiti kabel gentian sandaran di sepanjang laluan darat melalui Turki. Microsoft, dalam kenyataannya sendiri, berkata ia akan melabur lebih 400 juta dolar AS dalam pautan dasar laut dan darat di Timur Tengah menjelang 2030. Google dan Meta juga telah mula mengalihkan sebahagian trafik ke laluan darat melintasi Iraq yang sebelum ini mereka simpan sebagai sandaran, kata laporan itu, walaupun kedua-dua syarikat tidak menjawab soalannya.
Sebab kelam-kabut ini ialah tiada jalan pintas yang mudah. Satu potongan kabel di perairan yang dipertikaikan boleh menyebabkan satu pautan terputus selama berbulan, walaupun pembaikan fizikalnya hanya mengambil masa satu hingga dua minggu, kerana kapal memerlukan kebenaran dan jaminan keselamatan sebelum kru boleh masuk. Beralih ke kabel laut lain tidak membantu, kerana hampir kesemuanya melalui celah yang sama. "Anda boleh mempunyai kapasiti pada pelbagai kabel, tetapi jika kesemuanya dilalukan melalui ruang perairan sempit yang sama, tiba-tiba daya tahan laluan anda tidak begitu tahan lagi," kata Paul Brodsky dari TeleGeography kepada Rest of World. Ia bukan hipotesis: tiga kabel Laut Merah rosak pada 2024, lapor Rest of World, dan pembaikan itu berlarutan berbulan-bulan sementara kru menunggu kebenaran.
Bagi Malaysia, ini bukan cerita yang jauh, kerana laluan kabelnya ke Eropah melalui koridor yang sama. Pangkalan data industri Submarine Networks menyenaraikan Malaysia sebagai terhubung kepada 23 sistem kabel dasar laut merentasi 15 stesen pendaratan. Sistem aktif yang sampai ke Eropah, antaranya SEA-ME-WE 4 dan SEA-ME-WE 5, melalui Laut Merah, dengan SEA-ME-WE 6 yang lebih baharu bakal menyusul. Telekom Malaysia berkata sistem SEA-ME-WE 6-nya akan mendarat di stesen baharu di Morib dan sampai ke Perancis melalui Djibouti, Arab Saudi dan Mesir, koridor Laut Merah. Trafik boleh dialihkan melalui kabel lain dan pautan darat, tetapi laluan kabel langsung ke Eropah berada di bawah selat itu.
Risikonya lebih tinggi kerana tempat Malaysia meletakkan pertaruhannya. Mengikut kiraan firma perunding hartanah Knight Frank, Johor menduduki tempat ketiga di Asia Pasifik bagi kapasiti pusat data hidup, pada 1,110 megawatt, dan pertama bagi perancangan projek masuknya, pada 8,542 megawatt, satu pembinaan yang bergantung pada pautan pantas dan boleh dipercayai ke seluruh dunia. Dan kebanyakan pengguna internet Malaysia mengakses web melalui telefon, pada aplikasi dan perkhidmatan yang pelayannya boleh berada di benua lain.
Skala kebergantungan ini mudah dipandang remeh. Empat gergasi teknologi Amerika, Google, Meta, Microsoft dan Amazon, menggunakan kira-kira tiga suku jalur lebar internet antarabangsa dunia, mengikut kiraan TeleGeography. Rest of World melaporkan bahawa dron Iran mengenai tapak pusat data Amazon di Emiriah Arab Bersatu dan berhampiran kemudahannya di Bahrain pada Mac, dan bahawa sekitar masa yang sama sebahagian aplikasi perbankan dan pembayaran di rantau itu terganggu.
Buat masa ini laluan laut masih lebih murah dan masih menjadi pilihan lalai, dan penganalisis yang dipetik Rest of World menjangka alternatif darat akan kekal sebagai sandaran sehingga satu kabel benar-benar putus. Sehingga itu, kabel utama Malaysia ke Eropah terus beroperasi di bawah Laut Merah, melalui selat kurang daripada 32 kilometer lebar.
Imej ihsan Albert Stoynov dan Winston Chen di Unsplash.
